با عنوان : گندم

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

با موضوع :

گندم

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

گندم مهمترین غله از نظر سطح زیر کشت، تولید و مصرف در ایران می باشد که نگهداری آن از جنبه­های اقتصادی، صنعتی و بهداشتی مهم می باشد. پژوهش حاضر به مقصود مطالعه عوامل محیطی موثر طی نگهداری گندم در سیلو و مقایسه آلودگی میکروبی واریته­های مختلف گندم استان گلستان طی دوره نگهداری، با هدف تعیین بهترین شرایط دما و رطوبت نسبی در سیلوی نگهداری گندم و بهترین واریته گندم از نظر مقاومت میکروبی و عمر ماندگاری انجام شده می باشد. نتایج مطالعه نشان داد که واریته لاین 17 مقاومترین واریته از نظر تحمل شرایط مختلف نگهداری در سیلو می­باشد و چنانچه نتایج آزمون­های میکروبی نشان می­دهد کمترین میزان آلودگی قارچی و یا آفات عیان و پنهان در این واریته نظاره گردید. این در حالی می باشد که واریته کوهدشت بیشترین میزان آلودگی به آفات عیان و پنهان و کلنی­های قارچی را نشان داد و با افزایش دما و رطوبت سیلوی نگهداری، مقاومت واریته به گونه قابل ملاحظه کاهش یافته و میزان آلودگی افزایش پیدا نمود و در شرایط دمای 0C 35 و رطوبت 65% میزان آفات عیان و پنهان و درصد کلنی­های قارچ به ترتیب به 156 و 7/44 درصد رسید. به گونه کلی با کاهش دما و رطوبت سیلوی نگهداری دانه­های گندم، مقاومت دانه­ها و عمر انباری آنها افزایش و رشد حشرات، آفات و قارچ­ها کاهش پیدا نمود. پس، می­توان شرایط دمایی 0C 15 و رطوبت 45% را به عنوان بهترین دما و رطوبت در شرایط نگهداری دانه­های گندم در سیلو معرفی نمود.

  • مقدمه
    • گندم

گندم مهمترین غله از نظر سطح زیر کشت، تولید و مصرف در ایران می باشد. نگهداری گندم در فصل برداشت برای فصول دیگر از دوران نئولیتیک با گندم های اهدایی مردم به معابد آغاز گشت. این کار اولین بار در بین النهرین با روش های ساده و ابتدایی متداول گردید و به مرور زمان تکامل پیدا نمود. ذخیره سازی از گذشته به مقصود بهره گیری غلات در فصل نا مناسب یا قحطی و جنگ انجام انجام گردیده می باشد. میزان خسارت در زمان نگهداری در طی سال، 10 درصد و در ایران10 تا 30 درصد غلات اعلام شده می باشد که این امر به خوبی بیانگر اهمیت شناسایی محل­های مناسب ذخیره سازی، شرایط بهینه نگهداری و راه های مبارزه با آفات و سایر تهدیدها می­باشد (پایان، 1385). با در نظر داشتن تولید فراوان و تأثیر اصلی گندم و محصولات آردی آن در جیره غذایی بشر و حیوان، در صورت آلودگی با عوامل تهدید کننده سلامتی، تأثیر بسیار مهمی در به خطر انداختن سلامت بشر می­تواند اعمال نماید. گندم در مزرعه و انبار می­تواند به وسیله میکروارگانیسم­های مختلف به ویژه قارچ­ها مورد تهاجم قرار گیرد. قارچ­ها مانند میکروارگانیسم­های با فعالیت متابولیکی بالا می­باشند.(هوسنی، 1986).

چنین فعالیت های متابولیکی در جریان رشد قارچ­ها بر روی گندم، با ترشح آنزیم­ها و ترکیباتی تحت عنوان توکسین­های قارچی همراه می­باشد که از یک طرف موجب بیماری­های مختلف در بوته گندم یا فساد دانه های گندم در مزرعه و انبار می­گردد و از طرف دیگر در مراحل مصرف می­تواند تهدید کننده جدی سلامت بشر باشد (موری و همکاران، 1979؛ اسمیت و همکاران، 1985). مانند سموم قارچی که در مطالعات مختلف مورد توجه زیادی قرار گرفته می باشد، آفلاتوکسین ها می­باشند. این سموم می­توانند در بشر و یا حیوان باعث تخریب حاد کبد، سیروز کبد، القای تومور و تاثیرات تراتوژنیک شوند (ICMSF، 1996).

به گونه کلی نگهداری گندم از سه جنبه مهم می­باشد:

الف- جنبه اقتصادی: به دلیل از بین رفتن و کاهش وزن ناشی از فعالیت آفات انباری و فساد و کپک زدگی حاصل از رطوبت و دمای بالا

ب- جنبه صنعتی: از لحاظ خاصیت آسیابانی

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

ج- جنبه بهداشتی: باقی ماندن فضولات حشرات، جوندگان و همچنین لاشه آنها بر روی ماده غذایی که می­تواند سبب انتقال بیماری­های مختلف گردد.

نگهداری گندم بایستی به شکلی انجام گیرد که ویژگی­های مطلوب دانه حفظ گردد. بدین مقصود گندم بایستی در محل و شرایط مناسب نگهداری گردد (عسگری ارده، 1384).

محل­های ذخیره سازی گندم عموما به دو دسته سیلو و انبار تقسیم می­شوند.

1-2-سیلو

سیلو محلی برای نگهداری غلات می باشد که می­تواند در حجم­های مختلف و از مصالح گوناگون ساخته گردد و از چندین کندو تشکیل می­گردد. کندو معمولا مخزن استوانه­ای یا چند ضلعی برای نگهداری غلات می­باشد. سیلو از کلمه عبریselum گرفته شده که به یونانی selus نامیده می­گردد و در زبان اسپانیایی silos خوانده می­گردد. تاریخچه سیلو به انقلاب صنعتی اروپا برمی­گردد. در سال 1819 اولین سیلو جهان توسط مهندسان فرانسوی با بهره گیری از آجر و سایر مصالح بنایی ساخته گردید. قبل از آن انبارهای ساده برای ذخیره مواد غذایی بهره گیری می­گردید (باقری، 1374).

1-3- انواع سیلو

انواع سیلو به دسته های بتونی، فلزی و چوبی تقسیم بندی می­شوند.

1-3-1- سیلوی بتونی

یکی از مطمئن ترین روش­های نگهداری غلات بهره گیری از سیلوهای بتونی می باشد که از چندین کندو تشکیل شده می باشد. گنجایش هر کندو معمولا 5000-500 و ارتفاع آن60-20 متر و قطر آن 12-5 متر می باشد. جنس این سیلوها بتون مسلح بوده و نیاز به سرمایه گذاری زیادی دارد. مانند مزایای سیلوی بتونی عبارتند از: محافظت و نگهداری بلند مدت گندم، عایق مناسب در جهت نگهداری گندم پیش روی انتقال حرارت محیط و رطوبت، مقاومت در برابر خوردگی در مناطق مرطوب، جدا بودن کندوها و امکان محافظت گندم پیش روی حیوانات موذی، پرندگان و حشرات، امکان ذخیره سازی بلندمدت تا 12 ماه یا بیشتر، تخلیه آسان گندم با بهره گیری از نیروی ثقل، مقاومت در برابر سیل، زلزله و طوفان، امکان کنترل ارتفاع گندم در کندوها به صورت مکانیزه، امکان کنترل درجه حرارت، امکان دوران گندم، امکان هوادهی از بدنه کندو، امکان ذخیره سازی گندم های مختلف در کندوهای متفاوت به دلیل منفک بودن کندوها از یکدیگر، امکان صادرات گندم با اولویت واردات آن (رعایت اصل FIFO)، طول عمر مفید بالا حدود 60 سال، ظرفیت بالای ذخیره سازی، اشغال فضای کم با در نظر داشتن ارتفاع زیاد، بهره گیری بهینه از فضای بین کندوها و قابلیت بهره گیری برای محصولات مختلف. اما در هر صورت سیلوهای بتونی دارای معایبی نیز می­باشند که مانند آنها عباتند از: هزینه های بالای ساخت و طراحی، هزینه بالای نگهداری، امکان ایجاد ترک در بدنه، زمان بری پروژه، خطرات نشت گاز، زیاد بودن مصالح و تجهیزات کارگاهی جهت ایجاد سیلوهای بتونی و عدم امکان جابجایی سیلو (رجب زاده و همکاران، 1371).

شکل 1- شمایی از سیلوی بتونی

1-3-2- سيلوي فلزي

در چند سال اخير بهره گیری از سيلوهاي فلزي جهت نگهداري غلات متداول شده می باشد . در كشور ما از اين نوع سيلو براي نگهداري ساير غلات مانند جو، ذرت و يا خوراك دام و طيور بهره گیری مي‏گردد. جنس آن از فولاد يا آلياژهاي آلومينيم و ظرفيت آن 10000-500 تن مي‏باشد و چندين كندو مجاور هم قرار مي‏گيرند . ارتفاع كندوها معمولا كمتر از 20 متر و قطر آن 12-10 متر مي‏باشد . با در نظر داشتن اينكه در بسياري موارد غلات حاوي رطوبت بالا مانند ذرت در سيلوهاي فلزي نگهداري مي‏گردند، مي‏بايست اين نوع سيلوها مجهز به سيستم هوادهي قوي باشد تا از خود گرمائي و فساد احتمالي دانه جلوگيري به اقدام آيد .(علی اکبر نیا و آذرباد، 1381).

1-3-3- سيلوی چوبي

يكي از روش­هاي نگهداري غلات بهره گیری از سيلوهاي چوبي مي‏باشد كه امروزه از اهميت كمتري برخوردار می باشد.

سازه، تاسيسات و تجهيزات سيلو – شامل قسمت­هاي زير مي‏باشد:

– قپان و تجهيزات لازم براي كاميون و قطار

– تجهيزات لازم جهت تخليه غلات وارده شامل مكنده‏هاي نئوماتيكي، بيل‏هاي مكانيكي، جك­هاي هيدروليكي و بونكرهاي ورودي، بالا برنده‏هاي كاسه‏اي و لوله‏اي مخصوص خود ريز گندم

– تجهيزات بوجاري شامل الك­ها , بوجاري مقدماتي و ثانوي – آسپيراتور , سپاراتور , ترييور , آهن ربا و باسكول

– دستگاه­هاي قرص گذاري و ضد عفوني كننده

– كندوهاي مخصوص براي ضد عفوني

– سيستم خشك كن

– سيستم هوادهي

– باسكول­هاي مخصوص توزين مواد مستخرجه و ناخالصي‏ها

– تابلوهاي برق و سيستم كنترل و فرمان

1-4- انواع انبار

1-4-1- انبارهاي ساده

يكي از روش­هاي ابتدائي نگهداري غلات بهره گیری از انبارهاي ساده می باشد. انبار بايد غيرقابل نفوذ پیش روی رطوبت، حرارت، حشرات، كنه‏ها و جوندگان باشد. كف انبار بايد حداقل 1 متر از سطح زمين بالاتر و انبار مجهز به در و پنجره و هواكش جهت تهويه طبيعي باشد. پنجره‏ها بايد مجهز به توري سيمي و سايبان به مقصود جلوگيري از نفوذ اشعه خورشيد و باران بوده و محل آن نزديك به سقف باشد. ابعاد انبار بستگي به ميزان محصول متفاوت می باشد. ارتفاع آن حتي‏الامكان 5 متر مي‏باشد. ارتفاع محصول نگهداري شده در انبارهاي ساده نبايد از 80 درصد ارتفاع انبار تجاوز نمايد. چنانچه رطوبت دانه 16 درصد باشد، ارتفاع محصول نگهداري شده 5/1-1 متر و اگر 18-17 درصد باشد، ارتفاع محموله نبايد از 1 متر تجاوز نمايد (موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، استاندارد شماره3989).

1-4-2- انبارهاي مكانيزه

انبارهایي مجهز به سيستم كنترل و حرارت و رطوبت نسبي با امكانات بارگيري و تخليه اتوماتيك هستند.

1-4-3- انبارهاي نيمه مكانيزه

انبارهايي هستند كه در آنها اقدام تخليه بوسيله لودر و جك­هاي مخصوص و يا ساير روش­هاي دستي مشابه انجام مي‏گردد . در اين انبارها به مقصود جلوگيري از فساد دانه، دما و رطوبت نسبي بايد كنترل گردد.

1-4-4- نگهداري در فضای باز با پوشش پلي اتيلن

اين روش بيشتر در مناطق خشك كه پراكندگي مراكز توليد در سطح وسيعي می باشد براي نگهداري موقت غلات كه حاوي رطوبت پائين باشند، كاربرد دارد. براي اين مقصود عمليات تسطيح زمين و زيرسازي محوطه مورد نظر با شيب مناسب و غير قابل نفوذ کردن سطح آن انجام مي‏گردد و سپس با بهره گیری از بلوك­هاي سيماني بطول 3 متر و ارتفاع 90-85 سانتيمتر 2 ديواره طولي ايجاد و پس از بارگيري غله، روي آن با پوشش‏هاي پلي‏اتيلن مخصوص بطور كامل پوشانده مي‏گردد . بطوري كه پیش روی رطوبت، دما و نور خورشيد مقاوم باشد.

-4-5- نگهداري در كيسه‏هاي پلي اتيلن با بهره گیری از سيستم (VPS)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

يكي ديگر از روشهاي ذخيره سازي غله كه در بعضي كشورها بصورت محدود مورد بهره گیری قرار مي‏گيرد، ذخيره‏سازي غله در كيسه‏هاي پلي‏اتيلن مي‏باشد. ضخامت ديواره كيسه‏ها حدود 2/5 ميلي‏متر و گنجايش آن تا چندين تن مي‏رسد . غله كه داراي رطوبت پائيني مي‏باشد، درون كيسه‏ها ريخته شده و هواي آن توسط دستگاه مخصوص خارج و سپس درب آن مسدود و غير قابل نفوذ مي‏گردد. بدين وسيله رطوبت و آفات نمي‏توانند به غله خسارت وارد كنند . با در نظر داشتن غير قابل نفوذ بودن كيسه‏ها در مواقع ضروري مي‏توان آنها را در محل­هاي خاص حتي در دريا نگهداري نمود. هزينه نگهداري و ذخيره‏سازي در اين روش بالا مي‏باشد (مهری، 1387).

1-5- ذخیره سازی غلات

وجود فلور قارچی طبیعی و سایر میکروارگانیسم­های خارجی در غلات مشکلی جهانی می باشد. پیش­گیری و اجتناب از بعضی خسارات حاصل از آنها امری بسیار مشکل می باشد. خشک کردن غلات و بهره گیری از قارچ کش­های غیر سمی که هنوز به خوبی رایج نشده می باشد (قبل و بعد از ذخیره سازی) تنها روش عملی و کاربردی برای کنترل آنهاست. فلور میکروبی از طرق زیر به غلات خسارت وارد می­کند: 1- گرمایش دانه­های مرطوب غلات که موجب چسبندگی و تخمیر یا فساد محصول می گردد، 2- کاهش ارزش غذایی گندم در نتیجه تجزیه نشاسته و پروتئین، تولید سموم قارچی و ایجاد بوی نامطبوع، 3- به تاخیر انداختن توانایی جوانه زدن از طریق صدمه وارد کردن به جوانه.

حشرات به صورت حشره یا لارو از جوانه و اندوسپرم غلات تغذیه می کنند. تغذیه اندوسپرم در غلات موجب کاهش وزن، ارزش غذایی و کیفیت غله در هنگام بهره گیری می­گردد. خسارت به جوانه موجب کاهش در قدرت جوانه زنی دانه می­گردد. به هر حال، هر دو نوع تغذیه، موجب کاهش کارایی و قدرت بذر می­گردد.(رادمهر، 1376).

فاکتورهای اصلی که منجر به گسترش حشرات در غلات ذخیره شده می­گردد، دما و رطوبت می­باشند. به گونه کلی، شرایط مساعد برای بیشتر حشرات دمایی در حدود 30 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 40 تا 80 درصد می باشد. در دمای بالاتر از 40 درجه سانتی گراد تمام گونه های حشرات می­میرند و در دمای پایین تر از 20 درجه سانتی گراد تولید مثل آنها متوقف می­گردد. در دمای پایین تر از 10 درجه سانتی گراد به حالت غیر فعال در می­آیند. دمای مناسب ذخیره سازی گندم که موجب کاهش معضلات آلودگی می­گردد، کمتر از 8 درجه سانتی گراد برای حشرات و قارچ­ها و دمای زیر 3 درجه سانتی گراد برای کنه­ها می­باشد. رطوبت نسبی هوا کمتر از 40 درصد تولید مثل را متوقف می­کند. گندم با رطوبت زیر 10 درصد مانع رشد بسیاری از آفات غلات ذخیره شده می­گردد (پایان، 1385).

1-6- تهدیدات اصلی گندم ذخیره شده

تهدیدات اصلی گندم ذخیره شده در انبار و سیلو به سه دسته اصلی حشرات، میکروارگانیسم­ها و حیوانات موذی تقسیم بندی می­شوند.

1-6-1- حشرات

حشراتی مانند Tribolium confusum، Rhizoperta domenica، Sitophilus granaries و … در مدت کوتاهی منجر به خسارت بسیار زیادی می­شوند. آفات با فعالیت اولیه خود و تنفس باعث ایجاد گرما (پدیده خود گرمایی خشک) شده و هر چه میزان آلودگی بیشتر باشد دما بالاتر می رود و ممکن می باشد دما تا 40 درجه سانتی گراد هم بالا رود. با اندازه گیری دمای داخل آن می توان به وجود آفات پی برد (شیخی، 1371).

تعداد صفحه :52

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com